Wolne rodniki tlenowe

Wolne rodniki tlenowe, zwane również Reaktywnymi Formami Tlenu (RFT), to cząsteczki tlenu, w których na powłoce walencyjnej (zewnętrzna orbita) krąży niesparowany elektron. Taka cząsteczka jest niezwykle niestabilna i reaktywna. Dążąc do osiągnięcia stanu równowagi, czyli odzyskania brakującego elektronu, atakuje inne cząsteczki, prowadząc do destrukcji składników komórki takich jak białka, kwasy nukleinowe czy lipidy, a w konsekwencji do destrukcji bądź w najlepszym razie dysfunkcji całej komórki.
Wolne rodniki są jednym z produktów metabolizmu tlenowego przebiegającego w warunkach fizjologicznych. W warunkach homeostazy, wolne rodniki pełnią szereg pożytecznych funkcji np. w komunikacji międzykomórkowej, są inicjatorami niektórych procesów komórkowych, a także stanowią element układu immunologicznego naszego organizmu. Kiedy jednak czynniki prooksydacyjne zaczynają górować nad czynnikami antyoksydacyjnymi, a ilość wolnych rodników w naszym organizmie zaczyna rosnąć w sposób niekontrolowany, mamy do czynienia z tzw. stresem oksydacyjnym, w wyniku którego rozpoczyna się destrukcja komórek naszego organizmu przez wolne rodniki.
Stres oksydacyjny, a zatem szkody wyrządzone przez nadmierne ilości wolnych rodników, obarcza się winą za wiele chorób, wśród których najważniejsze to choroby serca i układu krążenia, cukrzyca, nowotwory (w przypadku uszkodzenia przez wolne rodniki DNA komórki), a także chorób neurodegradacyjnych jak choroba Parkinsona czy Alzheimera. Jest też przyczyną przedwczesnego starzenia się organizmu.
Dzieje się tak m.in. dlatego, że z wiekiem słabnie skuteczność  mechanizmów wewnętrznych pozwalających utrzymać „populację” wolnych rodników na optymalnym poziomie. Należy jednak pamiętać, że przyczyną stresu oksydacyjnego jest nie tylko wiek organizmu, ale także szereg innych czynników, wśród których najważniejsze to:Wolne rodniki
  • niewłaściwa dieta (zbyt dużo produktów wysokoprzetworzonych),
  • zanieczyszczenia środowiska,
  • nadmierny stres,
  • nadmierny wysiłek fizyczny,
  • palenie papierosów,
  • spożywanie nadmiernych ilości alkoholu,
  • promieniowanie UV.
W przypadku występowania stresu oksydacyjnego powodzenie walki z destrukcyjnym działaniem wolnych rodników uzależniona jest od dostarczanych z zewnątrz (egzogennych) substancji mających właściwości antyoksydacyjne. Pośród różnych antyoksydantów do najskuteczniejszych należą polifenole. Wśród polifenoli zaś za najskuteczniejsze uważa się te zawarte w czerwonym winie.