Procesy starzenia się organizmu

Starzenie się naszego organizmu to bardzo skomplikowany proces, ale wyjaśnienie tego mechanizmu jest punktem wyjścia do zrozumienia na czym polega rola antyoksydantów. Od dawna rozumiano, że jeżeli pewne procesy w ramach jednego gatunku przebiegają w podobny sposób, to muszą to być procesy do pewnego stopnia zaprogramowane. Wiadomo było również, że w naszym przypadku wraz z wiekiem pewne procesy w organizmie zachodzą coraz wolniej, mamy mniejsze zdolności „produkowania” nowych komórek, które mogłyby zastąpić komórki uszkodzone, a na domiar złego, komórki nowo powstałe w wyniku podziałów komórek macierzystych są coraz mniej funkcjonalne. Dlaczego?
Podstawową jednostką funkcjonalną naszego organizmu jest komórka. Składamy się z olbrzymiej ilości komórek, które charakteryzują się różną starzenie siężywotnością. Tylko nieliczne komórki są z nami od urodzenia do biologicznej śmierci (np. komórki kory mózgowej). Pozostałe żyją spełniając swoje funkcje od kilku dni do kilku lat, w zależności od funkcji jakie spełniają. Na przykład komórki skóry żyją około 14 dni, zasilając jako już martwe komórki warstwę rogową skóry, by po kolejnych 14dniach ulec złuszczeniu w warstwie naskórka. Zużyte komórki zastępowane są przez nowe, powstałe w wyniku podziału komórek macierzystych. Takie perpetum mobile mogłoby trwać wiecznie, gdyby nie fakt, że komórki macierzyste mogą podzielić się w naszym organizmie skończoną ilość razy. Wynika to z faktu, że po każdym podziale komórki macierzystej, skróceniu ulegają tzw. telomery, które są częścią składową chromosomów, stanowiącą zabezpieczenie znajdującego się w chromosomach materiału genetycznego. Telomery są niezbędne dla prawidłowego przebiegu podziału komórki macierzystej, gwarantują częstotliwość i co bardzo ważne, dokładność kopiowania komórki macierzystej. Skracanie się telomerów po każdym podziale skutkuje zarówno obniżeniem tempa podziałów komórek macierzystych jak i coraz mniej precyzyjnym kopiowaniem materiału genetycznego. Gdy błędów jest niewiele i nie są to błędy bardzo poważne, organizm uruchamia mechanizmy pozwalające na ich naprawę. Gdy ilość bądź jakość błędów przekroczy pewną masę krytyczną organizm nie jest w stanie ich naprawić oraz przeciwdziałać ich skutkom. Niestety jest wiele czynników powodujących przedwczesną dysfunkcjonalność komórek, przyspieszających procesy ich starzenia się i w efekcie przedwczesną śmierć komórki. Największą rolę w destrukcji komórek organizmu odgrywają tzw. wolne rodniki tlenowe.